On the night of 21 March 22, comes the New Year in the Circassian (Adyghe) calendar. It has an astronomical studies and is associated with the spring equinox - "Ghere chire shizekhech", when day length is equal to the duration of the night. From that moment the day starts to add, marking the new cycle of nature - the New Year.
In ancient times, the New Year was observed by the appearance of the sky constellations - "Many Stars", Vaghabe - "Vaghabe chim qikhechigh", as well as to monitor the point of sunrise. For this special megalithic structures were built. This day is celebrated according to the Circassian tradition.
For more than ten years, this day has been celebrated in the Circassian world, in the Circassian homeland in the Republic of Adygea, the Republic of Karachay-Cherkessia, the Republic of Kabardino-Balkaria and the Shapsug region of the Black Sea coast. In the Circassian diaspora, it is also celebrated in Turkey, Syria, Jordan, Israel, European countries, American countries and other countries.
On this day, according to Circassian custom, Circassians turn to God in prayer for peace for the Circassian people and all the peoples of the world.
Below is one of the prayers for this day in the Circassian language. Also, a video made by Circassian activists in the Republic of Adygea.
Адыгэ илъэсыкIэ мафэм фэгъэхьыгъэ тхьалъэIу
Дунэешхор зылэжьыгъэу,
ЩымыIэр къэзыгъэхъоу
Къэхъурэр зэлъэIоу, шIогъабэ зытэу,
Ытырэм кIэмышъугъужьырэ
Ти Тхьэшхо лъапIэ
Илъэсэу къихьэрэм ехъулIэу
Адыгэ лъэпкъым пае телъэIу.
Тыдрэ чIыпIи щыпсэурэ адыгэхэм
Насыпыр къытэбэкIэу, узи бзаджи къытщаухьэу,
Тызэрыс хэгъэгумэ пый къафыкъомыкIэу,
Пый къыкъокIыгъэми тинасып текIоу,
ТыздэщыIэм огъуи гъабли зауи къынэмысэу,
Уаимэхэр IэкIыб тфэхъухэу,
Игъуаджи екIагъи къытхэмыкIэу,
ШIугъэм фэтыузэнкIэу,
Мамыр щыIэкIэ тхъагъо
ИлъэсыкIэм Тхьам зэкIэхэми къытфехь.
Тинасып дахэу, тигугъэхэр лъагэхэу,
Тиакъыл щэрыоу, тигъашIэ кIыхьэу,
ТицIыфышъхьэ бэгъо зэпытэу,
ТызыкIэхъопсырэр тIэмычIэ къихьэу,
ТызэрэIыгъэу, тызэрэлъытэу,
Тинахьыжъхэр дгъашIохэу, дгъэгушхохэу,
Яжьау бэрэ Тхьам тшъхьащегъэт.
Тисабыйхэр IорышIэхэу, пIугъошIу-лэжьыгъошIу,
Тхьам тфешIых.
ТиIэгухэр ренэу хъяр кIуапIэхэу,
ЛIышIу епсыхыпIэхэу,
Тищагумэ псэуалъэр адизэу,
Тиунэхэр ордэунэжъхэу,
УнэпIэ мафэхэу, цужъы укIыпIэхэу,
Къихьэрэмэ къырахьэу, икIырэмэ къыранэу,
ТигушIуагъуи тигъомыли зэпымычхэу,
Тхьам зэкIэ адыгэхэм илъэсыкIэм щыIэкIэшIу къытет.
Тиунагъомэ ацIэкIэ тылъаIомэ,
Хыкъумым фэдэу изыр тигъэщэу,
ПцIэпцIэжъэу зэгочырэр тишъуатэу,
ТиконычIэ изытхъырэр лэжьыгъэшIоу,
Лы пщэрхэр тилыкъумэ апизыбзэу,
Тишъэжъыяцэ Iузыгорэр лыжъэу,
Тибжьэматэмэ шъоур адизэу,
Хъун-шхыным илъэс реным Тхьам тыщемыгъакI.
Орэд къэзыIорэр типшъашъэу,
Имызэу гущыIэрэр тинысэу,
Тисабый мыгъэу, гъэр къытхэмыкIэу,
Нэшхъэигъэр тимакIэу,
Тихъярмэ янахьыбэр нысащэу,
Щыгъын кIэракIэхэр тишъуашэу,
Тиуашъо къаргъоу, тичIылъэ шхъуантIэу,
Тимэщи тиIэщи тфэбагъохэу,
Илъэсым тылэжьыщтыр
Тхьам гухэхъо шхыны тфешI.
Лъэгъун-лъэгъун тиIэу,
Гухэлъ дахэкIэ тышэсымэ, тигъогухэр бзэпсхэу,
Типсыхэр щэнджхэу, чыжьэу тынэсэу,
ТызфэкIуагъэр къыддэхъоу,
Къэдгъэзэжьмэ тIэмычIэхэр ушъагъэхэу,
БылымышIу къэтхьэу, къэтхьыгъэр тфэбагъоу,
Тхьам зэкIэхэми илъэс гупсэф къытет.
Тыбзэ IэшIоу, тихабзэ дахэу,
ТицIыф дгъэлъапIэу, тибзылъфыгъэ ухъумагъэу,
Лъэпкъ гъэшIуагъэу, лъэпкъ лъэпытэу,
Лъэпкъ лъытагъэу, мы дунаим тетхэм
АдыгэхэмкIэ Тхьам ащыщ тешIых.
О, Тхьэм ыгъэпсэуных!
IэкIыбым щыIэ адыгэмэ апае тылъаIомэ,
Тихэкужъ къэкIожьмэ зышIоигъохэу
Фэшъхьафырэ къэралыгъомэ
ЕгъэзыгъэкIэ арысы хъугъэмэ,
ЩыIэкIэ амал къяптэу,
Ятэжъ янэжъхэр зыщапIугъэхэм
Псауныгъэ яIэу, насыпышIохэу,
КъепщэлIэжьынхэу тыкъыолъэIу.
Адыгэм, адыгэу тыдэкIи щыIэм
Насыпыр къытэбэкIэу,
Тинамыс дахэу, тигугъэхэр лъагэхэу,
Тиакъыл щэрыоу, тигъашIэ кIыхьэу,
ГумэкIи гукIаи тимыIэу, узи бзаджи къытщаухьэу,
ЕмыкIу къытэмыхъулIэу,
Зычы-зыпчэгъоу зэдедгъаштэу,
Тызэрыс хэгъэгумэ тагурыIоу,
Тиунагъохэр зэдэIужьхэу,
ИлъэсыкIэу тызыхахьэрэр
Илъэс гухахъо Тхьэм зэкIэхэми тфешI!
Тэу зэшъхьэгъусэхэу Аслъанрэ Нуриеттрэ атхыгъэ тхьалъэIу.
Comments
Post a Comment